सोळाव्या शतकाच्या मध्यात राजा सोम शाह हा रामनगर राज्याचा (रामनगर राज्य) कोळी राजा होता. रामनगर राज्य सुरतच्या दक्षिणेस फक्त साठ मैलांवर होते. ते एक स्वतंत्र कोळी राज्य होते. राजा सोम शाह यांनी चौथ पद्धत सुरू केली.चौथची प्रथा सुरू करणारे ते पहिले होते, चौथ जी वार्षिक संरक्षण शुल्काची एक पद्धत होती. महाराजा सोम शाह कोळी यांनी दमण आणि दीवच्या पोर्तुगीज राज्यकर्त्यांकडून चौथ वसूल केला, ज्याच्या बदल्यात कोळी महाराजा सोम शाह यांनी पोर्तुगीजांना कोणत्याही निर्बंधांशिवाय शांततेत राहण्याची परवानगी दिली.
रामनगर राज्याचे कोळी महाराजा सोम शाह यांनी दमण आणि दीवमधील पोर्तुगीजांकडून कर वसूल करून चौथ सुरू केला. हा महसूल किंवा उत्पादनावर २५% या नाममात्र दराने आकारला जाणारा वार्षिक कर होता, म्हणूनच त्याला चौथ असे नाव पडले. महाराजा सोम शाह यांनी पोर्तुगीज राजवटीतील जमिनींवर हा कर लादला. चौथ ही पोर्तुगीजांनी रामनगरच्या महाराजांकडून संरक्षण खरेदी करण्यासाठी आकारली जाणारी फी होती आणि म्हणूनच महाराजा सोम शाह यांना ‘चौथिया राजा’ असेही म्हटले जात असे, ज्याचा अर्थ संरक्षक राजा होता. पोर्तुगीज सरदार, फर्नावो डी मिरांडा, दमण आणि दीवच्या एकूण उत्पन्नाच्या एक चतुर्थांश भाग कोळी महाराजा सोम शाह यांना देत असे.
भारतीय इतिहासकार जदुनाथ सरकार म्हणतात की १६७० मध्ये जव्हारचा कोळी राजा विक्रम शाह मुकणे (विक्रमराव मुकणे) आणि दमण आणि दीवचा पोर्तुगीज सरदार फर्नावो डी मिरांडा यांच्यात एक तह झाला, ज्यामुळे जव्हार राज्य आणि रामनगर राज्य यांच्यात अनेक वाद निर्माण झाले. मिरांडा कोळी राजा विक्रम शाह यांच्याशी सहमत झाला की जर त्याने रामनगर राज्य नष्ट केले तर तो त्याच्या अधीन होईल आणि दरवर्षी त्याला चौथ (२५% वार्षिक संरक्षण कर) देईल. त्यानंतर, राजा विक्रम शाहने रामनगरवर हल्ला केला, अनेक किल्ले नष्ट केले, रामनगर राज्याचा काही प्रदेश ताब्यात घेतला आणि पोर्तुगीजांकडून चौथ वसूल करण्यास सुरुवात केली. तोपर्यंत, चौथ फक्त रामनगरच्या शासकाकडून वसूल केला जात होता, परंतु आता दोघेही पोर्तुगीजांकडून चौथ वसूल करू लागले, ज्यामुळे पोर्तुगीजांसाठी एक महत्त्वाची समस्या निर्माण झाली. पोर्तुगीजांनी पुन्हा जव्हार राज्याचा कोळी राजा विक्रम शाह याला रामनगर राज्याच्या महाराजाचा पराभव करण्यासाठी आग्रह केला. तथापि, हे सर्व राजकीयदृष्ट्या प्रेरित होते, कारण रामनगर राज्य आणि जव्हार राज्याचे राजा आणि महाराज एकाच कोळी समुदायाचे होते. एकमेकांशी लढण्याऐवजी त्यांनी पोर्तुगीजांकडून चौथ वसूल करण्यास सुरुवात केली.
इतिहासकार जदुनाथ सरकार लिहितात की जव्हार राज्याशी कोळींचा करार अयशस्वी झाल्यानंतर, पोर्तुगीज सरदार फर्नावो डी मिरांडा यांनी मराठा साम्राज्याचे छत्रपती शिवाजी राजे भोसले यांच्याशी संपर्क साधला आणि त्यांना जव्हार राज्य आणि रामनगर राज्याच्या कोळी राज्यांना जोडण्यासाठी आणि त्यांना संरक्षण कर (चौथ) पासून मुक्त करण्यास राजी केले. जदुनाथ सरकार लिहितात की जव्हार आणि रामनगरवर आक्रमण करणे ही शिवाजीसाठी एक राजकीय समस्या होती, कारण मराठा सैन्यातील काही महत्त्वाचे राज्यपाल, सेनापती आणि सैनिक जव्हार आणि रामनगरच्या राज्यकर्त्यांसारख्याच कोळी समुदायाचे होते. त्यामुळे छत्रपती शिवाजींनी अधिक माहिती गोळा केली, परंतु कोळी राज्यांवर हल्ला करू शकले नाहीत. तरीही, शिवाजींनी पोर्तुगीजांकडून चौथ वसूल करण्यास सुरुवात केली.
त्यानंतर, कॅप्टन फर्नावो डी मिरांडा यांनी महाराजा सोम शाह, विक्रम शाह आणि छत्रपती शिवाजी यांना चौथ वसूल करण्यास सुरुवात केली. काही हप्त्यांनंतर, कॅप्टनने शिवाजीला चौथ देणे बंद केले. जेव्हा मराठ्यांनी पोर्तुगीज सरदाराला चौथ देण्यास सांगितले तेव्हा पोर्तुगीज सरदाराने उत्तर दिले की छत्रपती शिवाजींनी कोणत्याही कोळी शासकाला पराभूत केले नाही आणि म्हणूनच, मराठ्यांना पोर्तुगीजांकडून चौथ वसूल करण्याचा अधिकार नाही. पोर्तुगीज पूर्वी कोळी राजांचे अधीन होते आणि अजूनही त्यांच्या संरक्षणाखाली होते. त्यानंतर, १६७१ मध्ये, शिवाजींनी त्यांचे पंतप्रधान पेशवे मोरोपंत त्र्यंबक पिंगळे यांना दोन कोळी शासकांविरुद्ध युद्ध करण्यासाठी पाठवले. पेशव्यांनी शाही मराठा सैन्याची कमान घेतली आणि प्रथम जव्हार राज्याचे विक्रम शाह मुकणे यांना पराभूत केले, कारण जव्हार राज्य मराठा साम्राज्याशी लढण्यास असमर्थ होते. त्यानंतर त्यांनी रामनगर राज्यातील कोळी महाराजा सोम शाह यांच्याविरुद्ध युद्ध केले आणि काही प्रदेश ताब्यात घेतला. त्यानंतर, छत्रपती शिवाजींनी पोर्तुगीजांकडून चौथ (दंड संरक्षण कर) मागितला. काही काळानंतर, पोर्तुगीजांनी त्यांना चौथ (दंड संरक्षण कर) देणे बंद केले कारण शिवाजी महाराजांनी महाराजा सोम शाह यांचे संपूर्ण राज्य जिंकले नव्हते. १६७२ मध्ये, मराठा साम्राज्य आणि रामनगर राज्य यांच्यात आठवडाभर चाललेले युद्ध सुरू झाले. या युद्धादरम्यान, मुघलांनी फायदा मिळवण्यासाठी मुघल सेनापती दिलीर खानला मुघल सैन्याविरुद्ध युद्धासाठी पाठवले, कारण महाराजा सोम शाह यांची पत्नी मुघल घराण्यातील होती. मुघल सैन्याची बातमी कळताच, पेशवे मोरोपंत पिंगळे कोकणात पळून गेले. महाराजा सोम शाह यांचा पराभव केल्यानंतर, मराठ्यांनी १९ जून १६७२ रोजी कोळींचे रामनगर राज्य मराठा साम्राज्यात समाविष्ट केले.
